HOE SLIJP IK MIJN SCHAATSEN?
(Met toestemming overgenomen van de Limmer IJsclub, auteur Cor Tervoort)

Het principe
Bij slijpen maak je gebruik van het verschijnsel “metaalmoeheid”. Als je met een slijpsteen over de ijzers gaat, ontstaan er aan weerszijden zogenaamde bramen foto1, links. Door nu met een wetsteentje, ook wel afbraamsteentje genoemd, langs de zijkanten van de ijzers te gaan, wordt de braam de andere kant opgeduwd foto 1, rechts. Door dit een aantal malen te herhalen, zal de braam door “metaalmoeheid”afbreken. Met slijpen begin je met de grove kant van de slijpsteen, de slijpzijde, en aan het einde gebruik je alleen nog maar de gladde zijde van de steen, de polijstzijde foto 2

Wat heb je nodig?
Voor het slijpen van je schaatsen heb je nodig een slijptafel, ook wel slijpblok genoemd, een slijpsteen en een wetsteentje foto 3. Slijptafels zijn er in diverse soorten en maten. Op foto 4 is op de voorgrond een moderne slijptafel te zien (te verkrijgen bij Ron v/d Velden) en op de achtergrond een ouder model. Het ene geeft iets meer gemak dan het andere, maar op beide zijn de schaatsen prima scherp te krijgen.

Het is belangrijk dat de slijpsteen goed vlak is en dit ook blijft. Bij verkeerd gebruik zal de steen namelijk uithollen. Hierover wordt later meer verteld. Na verloop van tijd zal de steen vollopen met slijpsel en zal de grove slijpzijde minder goed slijpen. Dit is te verhelpen door op een vlakke steenachtige ondergrond (bijvoorbeeld een stoeptegel of betonvloer) wat zilverzand te strooien en hier met de steen over heen te schuren. Hierdoor wordt niet alleen het slijpsel uit de steen getrokken, maar wordt de steen ook weer iets vlakker gemaakt.

De schaatsen in het blok plaatsen
In verticale richting dienen de schaatsen gelijk aan elkaar geplaatst te worden. Aan de voor- of achterzijde (afhankelijk van het type blok) is hier een aanslag voor foto 5. Ook dienen de beide schaatsen op gelijke hoogte in het blok geplaatst te worden. Hiervoor dienen de 2 afneembare stelblokjes foto 6. Haal na het vastzetten van de schaatsen de hoogteblokjes weg en je bent klaar om met het slijpen te beginnen.

Het slijpen van de schaatsen
Je begint met de grove zijde van de slijpsteen over de schaatsen te halen. Om de steen niet uit te hollen, is het van belang om een zo groot mogelijk oppervlak van de steen te benutten. Beweeg daarom de steen diagonaal over de schaatsen. Van links achter naar rechts voor en na een aantal bewegingen afwisselen van rechts achter naar links voor foto 7 en 8. Ook is het van belang niet te hard op de steen te drukken, maar de steen z'n werk te laten doen. Bij te hard drukken, zal de steen de neiging hebben uit te hollen. Ook bestaat de mogelijkheid dat je de ronding in de schaatsen er uit slijpt. Je zal immers geneigd zijn in het midden harder te drukken dan bij de uiteinden, omdat je daar weer een terugtrekkende beweging maakt.

 Na verloop van tijd zal er een braam aan weerszijden van de ijzers ontstaan. Als de schaatsen nog redelijk scherp waren is dat al snel, zijn ze bot, dan duurt dat wat langer. Gebruik tijdens het slijpen af en toe het kleine steentje om tussentijds af te bramen foto 9. Verander de diagonale slijprichting langzamerhand in een richting evenwijdig aan de schaatsen en gebruik uiteindelijk de polijstzijde van de steen door deze om te draaien. Het komt er dus op neer om slijpen en afbramen steeds af te wisselen. Hoe vaak dit moet, hangt af van hoe bot of hoe scherp de schaatsen op dat moment zijn. De schaatsen zijn nu scherp, en ze kunnen uit het blok genomen worden. Eventueel kan je ze nu nog één keer afbramen foto 10.

 Door met je nagel langs de ijzers te gaan, kun je testen of de schaatsen scherp genoeg zijn. Als er van de nagel schaafsel af komt, zijn de schaatsen scherp foto 11. Na diverse malen slijpen zal, hoe goed je ook je best doe, de ronding langzamerhand uit de schaatsen verdwijnen. Of de ronding nog enigszins goed is, kan je controleren door de schaatsen tegen elkaar te houden foto 12. Het is verstandig om één keer per jaar de juiste ronding in je schaatsen te laten slijpen. Leden van de Limmer IJsclub kunnen dit tegen een geringe vergoeding laten doen bij Piet Bloedjes.